Z podinsp. Eweliną Mączkorowską, dyrektorem Biura Zwalczania Przestępczości Ekonomicznej Komendy Głównej Policji rozmawia insp. Anna Kędzierzawska, zastępca dyrektora Biura Komunikacji Społecznej KGP
Policja musi być zawsze o krok przed sprawcami. Czy walka z korupcją stanowi dziś dla nas priorytet?
Zdecydowanie tak. Zwalczanie korupcji jest jednym z priorytetowych kierunków działania polskiej Policji, co znajduje odzwierciedlenie m.in. w przyjętych priorytetach i zadaniach monitorowanych, w ramach „Planu Działalności Komendanta Głównego Policji na 2026 rok” oraz w „Planie Działalności Komendy Głównej Policji na lata 2026–2028”.
Dlaczego jest to tak ważne?
Korupcja jest zjawiskiem szczególnie niebezpiecznym, ponieważ wywiera destrukcyjny wpływ na niemal wszystkie obszary życia społecznego i gospodarczego. Godzi w fundamenty państwa prawa, osłabia zaufanie obywateli do instytucji publicznych, narusza zasady uczciwej konkurencji i wolnego rynku, utrudnia prowadzenie działalności gospodarczej oraz negatywnie oddziałuje na rozwój gospodarczy. Jej skutki mogą być odczuwalne zarówno w wymiarze lokalnym i krajowym, jak i międzynarodowym. Zjawisko korupcji wpływa również na postrzeganie państwa na arenie międzynarodowej.
W ostatnich latach obserwowany był spadek pozycji Polski w Indeksie Percepcji Korupcji publikowanym przez Transparency International, co dodatkowo potwierdza potrzebę konsekwentnego wzmacniania działań antykorupcyjnych. Wśród instytucji posiadających kompetencje w zakresie zwalczania korupcji Policja odgrywa rolę szczególną. W 2025 r. odpowiadała za rejestrację 98 proc. informacji kryminalnych dotyczących przestępczości korupcyjnej zgromadzonych w Krajowym Centrum Informacji Kryminalnych. Jednocześnie wykrywalność przestępstw korupcyjnych w Polsce od lat utrzymuje się na bardzo wysokim poziomie, wynoszącym od 99 do 100 proc.
To rzeczywiście najwyższa skuteczność. A w jakich obszarach realizujemy zadania związane ze zwalczaniem korupcji?
Policja realizuje ustawowe zadania związane z rozpoznawaniem, zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości korupcyjnej w wielu obszarach życia publicznego i gospodarczego. Działania te obejmują m.in. przeciwdziałanie korupcji urzędniczej, gospodarczej, menedżerskiej, sportowej oraz wyborczej. Szczególne znaczenie ma zdolność do identyfikowania nowych mechanizmów i obszarów zagrożonych korupcją. Przestępczość korupcyjna ewoluuje wraz ze zmianami społecznymi, gospodarczymi i technologicznymi, dlatego Policja musi nieustannie rozwijać swoje kompetencje i dostosowywać metody działania do pojawiających się zagrożeń.
Dobrym przykładem takich działań jest wzmacnianie potencjału Policji w zakresie przeciwdziałania korupcji w sporcie. Obejmuje ono doskonalenie kompetencji funkcjonariuszy, rozwój specjalistycznych metod identyfikowania i wykrywania przestępstw związanych z manipulowaniem zawodami sportowymi oraz rozwijanie współpracy z krajowymi i międzynarodowymi instytucjami odpowiedzialnymi za ochronę integralności sportu.
Korupcja w sporcie stanowi poważne zagrożenie dla uczciwości współzawodnictwa, zawodników oraz wiarygodności organizacji sportowych. Policja odgrywa w tym zakresie istotną rolę, zarówno przez prowadzenie czynności operacyjno-rozpoznawczych i dochodzeniowo-śledczych, jak i przez działania profilaktyczne oraz współpracę z podmiotami funkcjonującymi w środowisku sportowym.
Skąd wziął się pomysł na wprowadzenie zmian organizacyjnych w Policji w zakresie walki z korupcją?
Punktem wyjścia była decyzja nr 365 Komendanta Głównego Policji gen. insp. Marka Boronia z 14 listopada 2025 r., na podstawie której powołano zespół do przygotowania rozwiązań organizacyjnych i prawnych związanych z planowanymi zmianami funkcjonowania służb Policji odpowiedzialnych za rozpoznawanie, zapobieganie i zwalczanie przestępczości zorganizowanej, cyberprzestępczości oraz przestępczości korupcyjnej, w tym w związku z planowanym utworzeniem nowej jednostki organizacyjnej Policji – Narodowego Biura Śledczego Policji. W ramach prac zespołu, z polecenia zastępcy Komendanta Głównego Policji nadinsp. dr. Tomasza Michułki, wyodrębniono podzespół odpowiedzialny za opracowanie koncepcji zwalczania korupcji przez Policję. Wiodącą rolę w jego pracach pełniło Biuro Zwalczania Przestępczości Ekonomicznej KGP.
Przeprowadzona analiza systemu zwalczania przestępczości korupcyjnej wskazała m.in. na niewystarczający poziom działań ukierunkowanych na rozpoznawanie i zwalczanie tego rodzaju przestępstw na szczeblu komend miejskich, rejonowych i powiatowych Policji, a także na potrzebę dalszego wzmocnienia oraz profesjonalizacji wyspecjalizowanych struktur antykorupcyjnych.
Rozbudowa pionu do walki z korupcją stanowi zatem kompleksową odpowiedź na współczesne wyzwania stojące przed organami ścigania. Nowe rozwiązania organizacyjne mają zwiększyć skuteczność Policji w obszarach szczególnie narażonych na występowanie mechanizmów korupcyjnych, takich jak zamówienia publiczne, administracja publiczna, działalność gospodarcza, sport, sektor farmaceutyczny, inwestycje infrastrukturalne oraz wydatkowanie środków publicznych i funduszy europejskich.
Jak zatem będą wyglądały struktury odpowiedzialne za zwalczanie korupcji?
W ramach przeprowadzonych już zmian nastąpiło znaczące wzmocnienie struktur do walki z korupcją, funkcjonujących na poziomie centralnym. Szczególną rolę w nowym systemie będzie odgrywał Wydział do Walki z Korupcją Biura Zwalczania Przestępczości Ekonomicznej i Korupcji Komendy Głównej Policji, którego kompetencje zostaną rozszerzone i dostosowane do współczesnych wyzwań.
Rozbudowa Wydziału obejmuje utworzenie wyspecjalizowanych zespołów odpowiedzialnych m.in. za analizę zagrożeń korupcyjnych, koordynację działań operacyjnych, współpracę międzynarodową, szkolenia oraz profilaktykę antykorupcyjną. Pozwoli to na szybszą identyfikację nowych mechanizmów przestępczych, skuteczniejszą reakcję na zmieniające się zagrożenia oraz efektywniejsze koordynowanie działań podejmowanych przez jednostki Policji na terenie całego kraju.
Wyspecjalizowane zespoły będą funkcjonować jako spójny i wzajemnie uzupełniający się system naczyń połączonych, w których wszystkie podejmowane działania będą miały równorzędne znaczenie i wspólnie przyczynią się do osiągania założonych celów. Ich rolą będzie wzmocnienie skuteczności ścigania sprawców przestępstw korupcyjnych, budowanie potencjału oraz stałe podnoszenie kompetencji i kwalifikacji funkcjonariuszy, rozwój profilaktyki antykorupcyjnej przez różnorodne działania skierowane adekwatnie do konkretnego odbiorcy czy różnych grup społecznych.
Czy zmiany objęły również jednostki niższego szczebla?
Tak. Istotnym elementem reformy jest również przebudowa struktur odpowiedzialnych za zwalczanie korupcji na poziomie komend wojewódzkich Policji, Komendy Stołecznej Policji oraz komend miejskich, rejonowych i powiatowych. Celem tych zmian jest stworzenie jednolitego, profesjonalnego i efektywnego systemu przeciwdziałania przestępczości korupcyjnej w całym kraju.
Na poziomie komend wojewódzkich Policji wzmocniono etatowo wydziały do walki z korupcją. Pozwoli to zwiększyć ich zdolności operacyjne oraz skuteczniej prowadzić skomplikowane sprawy dotyczące tak zwanej „twardej korupcji”, w szczególności przestępstw popełnianych przez funkcjonariuszy publicznych i osoby pełniące funkcje publiczne.
Wzmocnienie struktur wojewódzkich umożliwi także skuteczniejsze rozpoznawanie zagrożeń korupcyjnych związanych z realizacją zamówień publicznych, inwestycji infrastrukturalnych oraz wydatkowaniem środków publicznych i funduszy europejskich. Ujednolicono również struktury organizacyjne komórek do walki z korupcją na poziomie KWP i KSP przez połączenie kompetencji operacyjno-rozpoznawczych oraz dochodzeniowo-śledczych w ramach jednej komórki organizacyjnej. Takie rozwiązanie pozwoli na sprawniejsze zarządzanie prowadzonymi sprawami, szybszą wymianę informacji oraz efektywniejsze wykorzystanie potencjału kadrowego, operacyjnego i analitycznego Policji. Integracja działań operacyjnych i procesowych powinna bezpośrednio przełożyć się na zwiększenie skuteczności wykrywania przestępstw korupcyjnych i ścigania ich sprawców.
Zmiany objęły także poziom komend miejskich, rejonowych i powiatowych Policji. Reorganizacja zakłada odejście od nadmiernie rozproszonych struktur odpowiedzialnych za zwalczanie korupcji na rzecz skoncentrowania najbardziej skomplikowanych i wielowątkowych spraw w wyspecjalizowanych komórkach wojewódzkich. Rozwiązanie to ma m.in. ograniczyć problemy wynikające z lokalnych uwarunkowań oraz potencjalnych konfliktów interesów, które mogą występować przy prowadzeniu postępowań dotyczących przedstawicieli lokalnych struktur administracji lub samorządu terytorialnego.
Nie oznacza to jednak marginalizacji roli jednostek niższego szczebla. Przeciwnie, komendy miejskie, rejonowe i powiatowe nadal będą bardzo ważnym elementem systemu przeciwdziałania korupcji. Do ich zadań należeć będzie przede wszystkim bieżące pozyskiwanie informacji o możliwych przypadkach przestępczości korupcyjnej, prowadzenie spraw dotyczących nieskomplikowanych przypadków korupcji o charakterze lokalnym oraz przekazywanie materiałów i informacji operacyjnych do wyspecjalizowanych komórek wojewódzkich.
Przeprowadzone zmiany organizacyjne służą budowie nowoczesnego i skutecznego systemu walki z korupcją, opartego na specjalizacji, profesjonalizacji oraz efektywnej współpracy między wszystkimi szczeblami Policji. Ich celem jest dalsze zwiększanie skuteczności zwalczania przestępczości korupcyjnej, wzmacnianie bezpieczeństwa ekonomicznego państwa oraz budowanie zaufania obywateli do instytucji publicznych.
Korupcja zmienia swoje oblicze, przechodząc od tradycyjnych łapówek do skomplikowanych mechanizmów cyfrowych i prawnych. Jakie najważniejsze wyzwania stoją przed Policją w najbliższych latach w obszarze zwalczania korupcji?
Przestępczość nieustannie się zmienia, a wraz z nią ewoluują mechanizmy korupcyjne. Dlatego jednym z najważniejszych wyzwań pozostaje dalsze wzmacnianie kompetencji funkcjonariuszy, rozwój specjalizacji, wykorzystywanie nowych technologii oraz pogłębianie współpracy międzyinstytucjonalnej i międzynarodowej. Należy pamiętać, że przestępstwa korupcyjne mają szczególny charakter i są z jednymi z najtrudniejszych do wykrycia. W wielu przypadkach obie strony korupcyjnego porozumienia odnoszą określone korzyści i nie są zainteresowane ujawnieniem przestępstwa. Brak typowej pokrzywdzonej strony oraz solidarność między sprawcami powodują, że wykrywanie tego rodzaju czynów wymaga stosowania specjalistycznych metod pracy oraz skutecznego przełamywania zmowy łączącej osoby przyjmujące i wręczające korzyści.
Równie ważne jest wzmacnianie działań profilaktycznych i edukacyjnych, służących zwiększaniu świadomości społecznej na temat zagrożeń korupcyjnych, sposobów ich rozpoznawania oraz konsekwencji tego rodzaju zachowań.
Przeprowadzone analizy SWOT i PEST wykazały, że aż dziewięć jednostek organizacyjnych Policji wskazało jako słabą stronę niedostateczny poziom wiedzy o korupcji, niską świadomość społeczną oraz niewystarczającą obecność prewencji antykorupcyjnej w przestrzeni publicznej. Wobec braku wyodrębnionych struktur odpowiedzialnych za profilaktykę antykorupcyjną w komórkach do walki z korupcją KWP i KSP zadanie pod nazwą „Zwiększenie świadomości społecznej ukierunkowanej na przeciwdziałanie przestępczości ekonomicznej i korupcyjnej przez prowadzenie działań profilaktycznych” zostało ujęte wśród zadań priorytetowych w planie działalności Komendy Głównej Policji. Za realizację będzie odpowiadać Biuro Zwalczania Przestępczości Ekonomicznej i Korupcji KGP.
Chcemy, aby Policja nie tylko skutecznie reagowała na już popełnione przestępstwa, lecz także aktywnie identyfikowała zagrożenia i ograniczała warunki sprzyjające powstawaniu mechanizmów korupcyjnych. Kolejnym wyzwaniem, które stoi przed Policją jest rozwój działalności Prokuratury Europejskiej w Polsce (EPPO). Współpraca z EPPO obliguje nas do zwiększenia zaangażowania komórek do walki z korupcją na poziomie KWP/KSP w prowadzeniu postępowań przygotowawczych dotyczących m.in.:
• korupcji lub sprzeniewierzenia środków finansowych przez funkcjonariusza publicznego oraz osobę pełniącą funkcję publiczną, które mają wpływ na interesy finansowe UE;
•prania pieniędzy pochodzących z przestępstw na szkodę interesów finansowych UE;
•udziału w organizacji przestępczej, jeżeli jej działalność koncentruje się na popełnianiu przestępstw przeciwko interesom finansowym UE.
Obecnie dużo młodych ludzi rozpoczyna służbę w naszej formacji. Z perspektywy swojego doświadczenia, na co zwróciłaby Pani im szczególną uwagę?
Służba to przede wszystkim odpowiedzialność i zobowiązanie wobec społeczeństwa. Każdy funkcjonariusz, niezależnie od zajmowanego stanowiska i rodzaju wykonywanych zadań, swoją codzienną postawą wpływa na wizerunek całej formacji oraz poziom zaufania obywateli do państwa.
Młodym funkcjonariuszom chciałabym przekazać, aby w swojej służbie zawsze kierowali się uczciwością, odpowiedzialnością, konsekwencją i szacunkiem dla prawa. Profesjonalizm i etyka nie są jedynie wartościami zapisanymi w dokumentach – powinny stanowić podstawę każdej decyzji i każdego działania podejmowanego w służbie.
Zaufanie społeczne buduje się przez lata, ale można je utracić bardzo szybko. Dlatego tak ważne jest, aby każdy policjant miał świadomość odpowiedzialności wynikającej z noszenia munduru i pamiętał, że uczciwość oraz profesjonalizm są najskuteczniejszym fundamentem autorytetu Policji.
Dziękuję za rozmowę.
zdj. Izabela Pajdała