W wielu jednostkach organizacyjnych Policji w drugiej połowie lutego odbywały się uroczyste zbiórki, podczas których pracownikom Policji wręczano medale i wyróżnienia. Jest to bowiem szczególna okazja do podziękowania ludziom formacji, którzy – choć bez munduru – zapewniają prawne funkcjonowanie służby policyjnej, a tym samym – silne i stabilne państwo. Zadania służby cywilnej zostały wpisane do Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, dowodząc jednocześnie, że służba cywilna dla państwa jest ważną instytucją (art. 153 ust. 1). W Policji służba cywilna ma długą tradycję, bo od powstania Policji Państwowej. Mimo upływu lat, boryka się ciągle z tymi samymi problemami – niedofinansowaniem, brakiem uznania i niewystarczającymi regulacjami prawnymi statusu pracownika cywilnego w służbach mundurowych.
RYS HISTORYCZNY
Obecnie obchodzone święto nawiązuje do uchwalenia pierwszej ustawy o służbie cywilnej w odrodzonej Polsce i przypomina o idei budowania nowoczesnego, sprawnego i odpowiedzialnego państwa. Państwowa służba cywilna została ustanowiona w 1922 r. Od początku pracownikom cywilnym, szczególnie w Policji Państwowej, stawiano wysokie wymagania kompetencyjne oraz ideowo-moralne. W II Rzeczypospolitej pracownik cywilny pełnił funkcję funkcjonariusza państwowego, który musiał „ściśle przestrzegać ustaw i przepisów, wypełniać obowiązki swego urzędu gorliwie, sumiennie i bezstronnie oraz dbać według najlepszej woli i wiedzy o dobro sprawy publicznej i spełniać wszystko, co temu dobru służy, a unikać wszystkiego, co by mu mogło szkodzić” (art. 21 ustawy z 17 lutego 1922 r.). Po II wojnie światowej funkcjonariusz państwowy zyskał miano urzędnika.
Po transformacji ustrojowej zakres zadań i obowiązków pracowników urzędów i administracji rządowej został uregulowany w ustawie z 5 lipca 1996 r. o służbie cywilnej i w kolejnej, która weszła w życie 1 lipca 1999 r. Zgodnie z tymi regulacjami w skład korpusu służby cywilnej w Polsce wchodzą: pracownicy służby cywilnej i urzędnicy służby cywilnej. Ustawowy katalog obowiązków członka korpusu służby cywilnej miał charakter otwarty i zawierał m.in.: przestrzeganie konstytucji i innych przepisów prawa, chronienie interesów państwa oraz praw człowieka i obywatela, racjonalne gospodarowanie środkami publicznymi, rzetelne i bezstronne, sprawne i terminowe wykonywanie powierzonych zadań, dochowywanie tajemnicy ustawowo chronionej.
Dzień Służby Cywilnej 17 lutego został ustanowiony nowelizacją ustawy w 2023 r., mającą upamiętnić uchwalenie pierwszej ustawy o państwowej służbie cywilnej z 17 lutego 1922 r. W poprzednich latach obchodzono je 11 listopada.
W oczekiwaniu na decyzje
Wydaje się, że nikogo już nie trzeba przekonywać o tym, że pracownicy cywilni to najlepsi specjaliści w swoich dziedzinach i ludzie bardzo oddani naszej formacji. Przypominać jednak warto, szczególnie przy świątecznym aplauzie, że:
• wymagane kompetencje i podnoszenie własnych kwalifikacji pracownicy cywilni uzyskują, inwestując prywatne fundusze;
• ich lojalności i oddania nie mierzy się w dodatkach do uposażenia;
• niosą bardzo często pamięć instytucjonalną, która jest nie do przecenienia dla nowych funkcjonariuszy i zmieniających się przełożonych;
• służba cywilna to też służba, choć bez dodatków, które przysługują mundurowym.
Doceniając ostatnie rozmowy i starania strony rządowej na temat trudnej sytuacji pracowników cywilnych Policji, wynikiem których jest skierowanie do KPRM, ministra SWiA oraz ministra finansów i gospodarki dezyderatu postulującego systemowe rozwiązania, wielu pracowników patrzy z nadzieją, że nadejdzie czas, gdy ta lojalność i profesjonalizm nie będą oznaczały różnych wyrzeczeń.
Świętując dziś, w oczekiwaniu realnych decyzji i wdrożenia konkretnych rozwiązań, przedstawiciele służby cywilnej wierzą mocno, że uznanie wkładu w policyjną służbę to nie tylko kwestia sprawiedliwości, lecz także inwestycja w stabilność i profesjonalizm całej naszej formacji.
Wszystkim pracownikom cywilnym składamy najserdeczniejsze życzenia satysfakcji z dobrze wykonywanej pracy na rzecz wspólnego dobra, wytrwałości i wiary w rychłe spełnienie wszelkich oczekiwań.
Izabela Pajdała
zdj. Łukasz Kędziora