Skąd pomysł na to, żeby Policja realizowała wspólne działania z bankiem i jaki jest cel? Czy społeczeństwo na tym zyska? Czy rzeczywiście może mieć to realny wpływ na poprawę bezpieczeństwa finansowego obywateli? Na te i na wiele innych pytań odpowiedzi udzielili:

insp. Michał Pudło, zastępca Komendanta Centralnego Biura Zwalczania Cyberprzestępczości

podinsp. Ewelina Mączkorowska,dyrektor Biura Zwalczania Przestępczości Ekonomicznej Komendy Głównej Policji

Marcin Cieślik, dyrektor Departamentu Bezpieczeństwa PKO Banku Polskiego S.A.

Policja dba o bezpieczeństwo każdego obywatela, korzystając z uprawnień i narzędzi umożliwiających skuteczną egzekucję prawa. Formacja stawia także na zapobieganie zagrożeniom i informowanie o nich. I to właśnie w zakresie profilaktyki Komenda Główna Policji podjęła wspólne działania z PKO Bankiem Polskim, podpisując porozumienie o współpracy.

Skąd się wzięła potrzeba podpisania porozumienia między Komendą Główną Policji a PKO Bankiem Polskim?

podinsp. Ewelina Mączkorowska – Impulsem była skala cyberprzestępczości oraz oszustw finansowych, które w coraz większym stopniu dotykają klientów banków, zwłaszcza seniorów i młodzież. Przestępcy wykorzystują nowoczesne technologie, socjotechnikę, często podszywając się pod instytucje zaufania publicznego. Współpraca Policji z największym bankiem w Polsce pozwala połączyć doświadczenie organów ścigania z wiedzą sektora bankowego, by skutecznie przeciwdziałać tym zagrożeniom. Dodatkowo umożliwia szybszą wymianę informacji o nowych metodach oszustw oraz lepsze przygotowanie działań prewencyjnych. Dzięki temu reakcja na pojawiające się zagrożenie może być bardziej skoordynowana i skuteczna. Warto wskazać, że przeciwdziałania oszustwom na tzw. legendę, szczególnie na szkodę osób starszych, są ważnym elementem działań Policji. Zadanie to znalazło odzwierciedlenie w priorytetach Komendanta Głównego Policji na lata 2026–2028.

A co skłoniło PKO Bank Polski do podpisania porozumienia z Komendą Główną Policji i jakie cele bank stawia sobie w tej współpracy?

Marcin Cieślik – Wydaje się, że najbardziej skuteczną metodą obrony przed atakiem jest zrozumienie, w jaki sposób działają oszuści oraz jakich metod perswazji mogą użyć względem każdego z nas. Jak to najlepiej osiągnąć? Właśnie przez zakrojoną na wielką skalę współpracę mającą na celu propagowanie wiedzy o tym, jak skutecznie rozpoznawać zagrożenia. Liczymy, że wymiana doświadczeń z Policją będzie kluczem do sukcesu. Celem połączenia sił jest wzmocnienie przekazu oraz możliwości dotarcia do szerszej grupy odbiorców. W obliczu coraz bardziej doskonałych metod manipulacji stosowanych przez oszustów edukacja jest kluczowa, ponieważ najsłabsze ogniwo to niestety człowiek. Błyskawiczny rozwój technologii, w szczególności AI, który wspiera w działalności zarówno banki, jak i działania przestępców, wywieranie presji w trakcie rozmów mogą powodować dezinformację i poczucie zagubienia. Chcemy uczyć, jak odpowiednio reagować w takich sytuacjach, jakie rozwiązania i techniki można zastosować, na co zwrócić uwagę, by chronić swoje oszczędności.

Do kogo przede wszystkim są skierowane działania wynikające z porozumienia?

podinsp. Ewelina Mączkorowska – Adresatem działań informacyjno-edukacyjnych są konsumenci usług bankowych, ze szczególnym uwzględnieniem seniorów, ich opiekunów oraz młodzieży. To grupy najbardziej narażone na manipulacje i oszustwa finansowe. Program będzie realizowany na terenie całego kraju, z myślą o dotarciu także do mniejszych miejscowości. Działania będą dostosowane do wieku i poziomu wiedzy odbiorców, aby przekaz był zrozumiały i praktyczny. Istotne jest również wsparcie rodzin i opiekunów, którzy często pomagają w podejmowaniu decyzji finansowych. Jednocześnie działania te nie ograniczają się wyłącznie do wskazanych grup. Pośrednimi beneficjentami programu są również pozostali klienci banków, pracownicy instytucji publicznych, samorządy lokalne oraz organizacje społeczne. Budowanie świadomości zagrożeń w szerokim gronie społecznym sprzyja tworzeniu kultury czujności i odpowiedzialności, co znacząco utrudnia działalność przestępczą.

Jak PKO Bank Polski chce dotrzeć do osób szczególnie narażonych na oszustwa „na pracownika banku” lub „na policjanta” i jak będzie wzmacniał ich czujność bez wywołania niepotrzebnego lęku?

Marcin Cieślik – Boimy się wtedy, kiedy nie znamy zagrożenia. Celem spotkań jest przekazanie szczegółowych instrukcji wzmacniających czujność. Zrozumienie problemu jest podstawą jego rozwiązania. We współpracy z Policją i z wykorzystaniem jej autorytetu i wiedzy o statystykach i miejscach, w których skala cyberprzestępstw jest największa, chcemy dotrzeć do konkretnych miejscowości i ludzi, żeby pomóc im oswoić zagrożenia i rozbroić wroga przez pokazanie wykorzystywanych przez niego metod. Naszą intencją jest budowanie świadomości i klarowności, aby właśnie w sytuacji wystąpienia tego zdarzenia i podejrzenia oszustwa nie pojawił się lęk, tylko racjonalna myśl: Aha, słyszałem o tym na spotkaniu i wiem, co robić. Skontaktuję się z bankiem i potwierdzę, czy to prawda. Przygotowujemy kampanie informacyjne, które będą zachęcać do udziału w spotkaniach.

Jakie działania obejmie współpraca Policji i PKO Banku Polskiego?

insp. Michał Pudło – Muszę wyrazić moje ogromne zadowolenie z powodu udziału CBZC w działaniach dotyczących podpisania tego porozumienia. Jestem przekonany, że wspólna realizacja tego przedsięwzięcia odzwierciedli się w podniesieniu wiedzy i poprawie bezpieczeństwa finansowego mieszkańców naszego kraju, a funkcjonariusze CBZC wniosą swój wkład w projekt w postaci swojego doświadczenia wynikającego z prowadzonych spraw i specjalistycznej wiedzy. Porozumienie obejmuje m.in. organizację szkoleń, warsztatów i spotkań informacyjnych, przygotowanie oraz dystrybucję materiałów edukacyjnych, takich jak ulotki, broszury, filmy czy prezentacje multimedialne. Będzie tego dużo.

Przewidziane są także wspólne kampanie informacyjne o zasięgu lokalnym i krajowym. Istotnym elementem będzie również wymiana wiedzy i doświadczeń w zakresie rozpoznawania nowych metod oszustw. Dzięki temu komunikaty ostrzegawcze będą aktualne i oparte na realnych zagrożeniach. Pozwoli to jeszcze szybciej reagować na zmieniające się schematy działań przestępców. Dodatkowo współpraca umożliwi lepszą koordynację działań prewencyjnych na poziomie lokalnym, np. przez zaangażowanie jednostek organizacyjnych Policji, placówek bankowych i instytucji samorządowych. Ważną częścią projektu będzie także analiza przypadków rzeczywistych oszustw, co pozwoli na tworzenie bardziej trafnych i skutecznych programów edukacyjnych, opartych na realnych doświadczeniach poszkodowanych.

Czy współpraca z sektorem bankowym to nowy kierunek działań Policji w walce z przestępczością finansową?

insp. Michał Pudło – Nie. Współpraca Policji z sektorem bankowym trwa od dawna. CBZC zrealizowało już kilka świetnych wspólnych projektów, m.in. ze Związkiem Banków Polskich. Mamy ten sam cel, więc współdziałanie jest jak najbardziej naturalne i konieczne. Cyberprzestępczość i przestępczość finansowa dynamicznie się zmieniają i coraz częściej dotyczą obszaru bankowości elektronicznej. Skuteczna prewencja wymaga ścisłej współpracy instytucji publicznych z partnerami posiadającymi specjalistyczną wiedzę i narzędzia. Takie porozumienia wzmacniają system bezpieczeństwa i pozwalają szybciej reagować na nowe zagrożenia. Wspólne działania zwiększają też skuteczność zapobiegania przestępstwom, zanim dojdzie do strat finansowych. Współpraca z sektorem bankowym to jeden z przykładów nowoczesnego podejścia do bezpieczeństwa, w którym kluczową rolę odgrywa właśnie profilaktyka, czyli zapobieganie i edukacja, a nie wyłącznie reakcja po popełnieniu przestępstwa. Dzięki partnerstwu z sektorem bankowym Policja zyskuje dostęp do wiedzy o aktualnych trendach i mechanizmach oszustw, co przekłada się na lepsze przygotowanie funkcjonariuszy i skuteczniejsze działania.

Jakie korzyści z podpisania porozumienia odczują na co dzień obywatele?

insp. Michał Pudło – Najważniejszą korzyścią będzie poprawa bezpieczeństwa obywateli przez zwiększenie świadomości zagrożeń i umiejętności ich rozpoznawania. Odbiorcy zyskają praktyczną wiedzę, jak nie dać się oszukać, jak reagować w sytuacjach podejrzanych oraz gdzie szukać pomocy. W dłuższej perspektywie przełoży się to na realne ograniczenie strat finansowych i wzrost poczucia bezpieczeństwa w codziennym korzystaniu z usług bankowych. Chciałbym, aby dzięki większej świadomości, klienci przestali być podatni na presję i manipulację oszustów.

Współpraca ma obejmować także przygotowanie i dystrybucję materiałów edukacyjnych (ulotek, broszur, filmów, prezentacji). Jakie kanały dystrybucji będą dla banku najważniejsze i dlaczego?

Marcin Cieślik – Materiały informacyjno-edukacyjne będą dostosowane do danej grupy wiekowej. Jest to dzisiaj konieczne z uwagi na to, że odbiorcy korzystają z zupełnie odmiennych źródeł informacji. Dla seniorów przewidziano ulotki, które będą zawierały najważniejsze informacje i do których w każdej chwili mogą zajrzeć, bo będą pod ręką – w domu w widocznym miejscu. Z kolei dla młodzieży, z uwagi na obecnie naturalne zamiłowanie do elektronicznych urządzeń z dostępem do internetu, będą dostępne różne linki do mediów i filmy edukacyjne.

Jak Policja chce dotrzeć do osób starszych, które często nie korzystają swobodnie z internetu i nowych technologii?

podinsp. Ewelina Mączkorowska – Stawiamy na bezpośrednie formy kontaktu, np. spotkania informacyjne prowadzone lokalnie, możliwie blisko miejsca zamieszkania seniorów. Ważną rolę odegrają też materiały informacyjno-edukacyjne w tradycyjnej formie – ulotki i broszury. Przekaz będzie prosty, praktyczny i dostosowany do codziennych sytuacji, z jakimi mogą się spotkać osoby starsze. Dzięki temu informacje będą łatwiejsze do zapamiętania i zastosowania w praktyce. Dodatkowo planowane jest angażowanie lokalnych liderów społecznych, klubów seniora, uniwersytetów trzeciego wieku. Współpraca z tymi instytucjami pozwala dotrzeć do seniorów w bezpiecznym i znanym im środowisku, co zwiększa skuteczność przekazu i zaufania co do otrzymanych informacji. Policję i PKO Bank Polski połączył wspólny cel – zwiększanie bezpieczeństwa finansowego obywateli i przeciwdziałanie nowoczesnym formom oszustw.

st. asp. Monika Przestrzelska

Wydział Międzynarodowej Współpracy Policji Centralnego Biura Zwalczania Cyberprzestępczości