Znajomość podstawowych procedur medycznych to nie tylko decydująca sprawa w kryzysowych momentach, lecz także jeden z głównych elementów troszczenia się o dobrostan służbowych zwierząt oraz traktowania ich w sposób partnerski.
Specjalistyczne szkolenie z udzielania pierwszej pomocy przedweterynaryjnej policyjnym psom służbowym odbyło się w Janowie Podlaskim 24–28 listopada 2025 r. Było to pierwsze z cyklu zaplanowanych kursów w ramach wieloletniego projektu „TROPIK-9 – Taktyka, Rozpoznanie, Ochrona, Poszukiwanie, Identyfikacja, Kształcenie”, koordynowanego przez Biuro Prewencji KGP. Projekt jest skierowany do funkcjonariuszy służby prewencyjnej, kryminalnej oraz kontrterrorystycznej zajmujących się działaniami związanymi z użyciem psów służbowych oraz z poszukiwaniami i identyfikacją osób. W czterodniowym szkoleniu uczestniczyli, oprócz policyjnych przewodników psów służbowych z KWP w Krakowie, Wrocławiu, Komendy Stołecznej Policji, policjanci z Estonii, Litwy oraz funkcjonariusze Straży Granicznej i Służby Więziennej. Kolejne edycje szkoleń w ramach projektu odbędą się już na początku 2026 r.
W programie szkolenia znalazły się część teoretyczna i praktyczna. Oprócz przyswojenia podstawowych wiadomości na temat budowy anatomicznej, parametrów życiowych, badania i komunikacji z poszkodowanym psem, uczestnicy w praktyczny sposób poznali istotne zagadnienia dotyczące udzielania pierwszej pomocy psom służbowym. Policjanci szkolili się z tematów K9 First Aid / TECC / TCCC, wykorzystania zmodyfikowanego dla K9 protokołu M3ARCH3 jako uporządkowanie działań ratowniczych przy rannym psie i wykorzystanie akronimu PAWS (pain, anitbiotics, wounds, splinting – ból, antybiotyki, rany, stabilizacja). Funkcjonariusze zdobywali umiejętności pierwszej pomocy w urazach i nagłych stanach u psów na specjalistycznych fantomach K9 DIESEL posiadających 28 funkcji i miejsc wykonywania procedur medycznych.
Policjanci praktykowali pierwszą pomoc przedweterynaryjną w zatrzymaniu oddechu i krążenia, masywnych krwotokach, urazach klatki piersiowej, wytrzewieniach, hipotermii, amputacji urazowej, złamaniach, zwichnięciach, odwodnieniach, udarach cieplnych, wstrząsach anafilaktycznych i zatruciach. Uczestnicy szkolenia docenili możliwość utrwalania nabytych umiejętności. Podczas szkolenia nie została też pominięta podstawowa sprawa, traktowana jako oczywista, choć różnie z tym bywa – czyli skompletowanie i znajomość wyposażenia apteczki pierwszej pomocy przedweterynaryjnej.
W stresie zachowasz się instynktownie
Ważnym elementem podsumowującym zdobytą wiedzę i umiejętności były trzy symulacje pierwszej pomocy pozwalające na przećwiczenie działań ratowniczych w warunkach zbliżonych do rzeczywistych. Scenariusze przygotowane przez instruktorów Paramedyk Simulation obejmowały trzy sytuacje: 1) pierwszą pomoc przy zatrzymaniu krążenia u psa, 2) procedurę przy ranie postrzałowej i ranach odniesionych po ataku dzika, 3) pomoc w wypadku potrącenia psa przez samochód. „Jak ćwiczycie – tak później zrobicie” – uprzedzali uczestników instruktorzy i chwalili ich za duże zaangażowanie, dobrą pracę zespołową i szybkość działania.
Szkolenie zamykał wykład z technologii żywienia psów służbowych, ponieważ organizatorzy wychodzą z założenia, że znaczenie właściwej diety dla psów jest porównywalne z umiejętnościami udzielania im pierwszej pomocy przedweterynaryjnej. Znajomość i stosowanie zasad prawidłowego żywienia zapewniają psom, które przez wiele lat ciężko dla nas pracują, dłuższe i zdrowsze życie.
Założenia projektu
Głównym celem projektu „TROPIK-9 – Taktyka, Rozpoznanie, Ochrona, Poszukiwanie, Identyfikacja, Kształcenie” są: wzmocnienie skuteczności Policji w zakresie wykorzystania psów służbowych i nadanie jej nowych możliwości podczas przeciwdziałania przestępczości zorganizowanej, przeciwdziałanie zagrożeniom terrorystycznym oraz usprawnienie adekwatnego reagowania w odniesieniu do zagrożeń bezpieczeństwa powstałych z uwagi na zwiększony napływ grup przestępczych, przemyt broni, narkotyków i materiałów wybuchowych.
W ramach projektu zaplanowano liczne szkolenia z działań prewencyjnych z użyciem psów służbowych kategorii patrolowej i patrolowo-tropiącej, szkolenia poszukiwawcze z użyciem psów służbowych kategorii patrolowo-tropiącej, tropiącej, tropiącej osoby według założeń mantrailingu, do wyszukiwania zapachów zwłok ludzkich oraz z użyciem koni służbowych. W planach są także szkolenia dla osób wykonujących czynności pozoranta, dla przewodników psów służbowych w kategorii bojowej, do wyszukiwania zapachów materiałów wybuchowych oraz zespołów pirotechnicznych, jak również do wyszukiwania zapachów narkotyków.
Partnerami zagranicznymi w projekcie są przedstawiciele policji z Estonii, Litwy i Łotwy. W ramach współpracy międzyresortowej założenia projektu przewidują również udział przedstawicieli Straży Granicznej, Służby Więziennej i Żandarmerii Wojskowej. Projekt TROPIK-9 jest realizowany w ramach Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego na lata 2021–2027 i zaplanowany na 36 miesięcy.
Izabela Pajdała
zdj. autor
