Czemu służą priorytety? Nie wystarczy reagować na bieżąco w ramach ustawowych zadań Policji?
Aby zrozumieć, po co Policji – tak dużej organizacji, realizującej odpowiedzialne, bo dotyczące życia i zdrowia Polaków zadania, potrzebne są priorytety, najlepiej odnieść się do przykładu małej organizacji, jaką jest rodzina. W każdej codziennie wszyscy jej członkowie wykonują swoje obowiązki. Rodzice idą do pracy, dzieci do przedszkola, szkoły. Ale to nie wszystko, bo niezależnie od tych rutynowych i potrzebnych zadań, w każdej normalnie funkcjonującej rodzinie planuje się jej przyszłość i rozwój. Oszczędza się, aby pojechać na wakacje, planuje się kupno mieszkania, budowę domu, inwestuje się w przyszłość dzieci, posyłając je chociażby na zajęcia dodatkowe, czyli działa się strategicznie.
Tak samo jest w Policji. Policjanci każdego dnia idą do służby wykonywać swoje podstawowe obowiązki, często „gaszą pożary”, reagują na nagłe sytuacje, wspomagają realizację zadań przez inne służby, np. na granicy kraju. Ale wykonując te zadania, nie można zapomnieć o przyszłości i rozwoju instytucji, o tym, czego społeczeństwo będzie oczekiwać od Policji za rok, dwa i w dalszej perspektywie, jacy będą kandydaci do Policji za kilka lat, na ile będą akceptowali hierarchię i dyscyplinę. Musimy też patrzeć na to, jak zmienia się otoczenie, i myśleć, jak się przygotować chociażby na wyzwania związane ze skutkami wojny na Ukrainie. Musimy być przygotowani m.in. na to, że trafi do nas więcej narkotyków i broni. Myślimy o tym już dziś. To jest planowanie i działanie strategiczne, temu służą priorytety i przypisane im zadania.
Powiedziała Pani, że Policja funkcjonuje w dynamicznym otoczeniu, do którego powinna stale się dostosowywać, aby profesjonalnie realizować zadania i sprostać oczekiwaniom społecznym.
Zgadza się. Musimy sprostać oczekiwaniom społecznym. Iść do przodu, bo jeżeli my nie pójdziemy, to społeczeństwo się od nas oddali i stracimy z nim kontakt. Bardzo ważne jest zaufanie społeczne, to jest podstawą wszystkich działań. Dlaczego? Zaufanie społeczne do Policji to nie jest tylko wykres z informacją – tyle osób nam ufa, a tyle nie ufa. To jest podstawa współpracy Policji ze społeczeństwem i pracy dla społeczeństwa. Jeżeli społeczeństwo nie będzie ufać Policji, to nie będzie chciało z nią współpracować np. jako świadek czy osoba zgłaszająca przestępstwo lub wykroczenie. Zaufanie zaś pozyskujemy przez skuteczne działania, przez rozwój, a kierunki rozwoju są wyznaczane właśnie przez priorytety KGP.
Co z tych priorytetów i zadań priorytetowych będzie miał zwyczajny policjant, przykładowo ruszający codziennie na patrol?
Policjanci powinni mieć narzędzia, dzięki którym będą mogli lepiej służyć społeczeństwu. To jest kluczowe przy określaniu priorytetów. Tworzymy je dla dobra społeczeństwa, ale także dla poprawy warunków służby / pracy. Każdy policjant to też człowiek, a każda interwencja jest inna i to on w każdej sytuacji musi podejmować decyzje. Musi więc mieć poczucie bezpieczeństwa, być do tego przygotowanym, pewnym siebie i skutecznym. Jeżeli będzie pewny siebie, obywatel przy nim również będzie czuł się bezpiecznie. Może to brzmi idealistycznie, ale musimy do tego dążyć, dlatego wśród priorytetów Komendanta Głównego Policji są te, które kierujemy wprost do społeczeństwa – dotyczą zwalczania przestępstw i zapobiegania im – zarówno kluczowym dla społeczności lokalnej, jak i o charakterze zorganizowanym. Ale są też priorytety, które mają zapewnić warunki i zasoby dla osiągnięcia celów nakierowanych na społeczeństwo.
Głównym zasobem Policji są natomiast ludzie. Należy dbać o rozwój tych, którzy są, a jednocześnie pozyskać nowe, odpowiednie do służby / pracy w Policji osoby. Jednymi i drugimi kierować tak, aby realizowali zadania zgodnie ze swoimi kompetencjami i z korzyścią dla organizacji. Należy wprowadzać innowacyjne rozwiązania, modernizować Policję, szkolić i doskonalić. Jeżeli oczekujemy postępu w danym obszarze, to musimy podjąć jakieś działania, które nam go zapewnią, np. możemy zmienić przepisy prawne lub dać więcej zasobów. Za oczekiwaniami musi iść wsparcie. To musi być kompatybilne, nie można tylko nakładać na policjantów kolejnych zadań, dlatego wśród obowiązujących od stycznia 2026 r. priorytetów Komendanta Głównego Policji są też te dotyczące profesjonalizacji kadry funkcjonariuszy i pracowników Policji oraz wdrażania nowoczesnych technologii i dobrego zarządzania.
Powiedziała Pani, że priorytety są uszczegóławiane przez zadania priorytetowe.
Tak, bo priorytet to jest kierunek, cel strategiczny i aby go osiągnąć, należy wykonać wiele zadań priorytetowych. Aby wiedzieć, czy zadania zostały zrealizowane i na jakim poziomie, trzeba do każdego z nich określić miernik.
Statystyka, mierniki źle się w Policji kojarzą.
Zgadza się, ale miernik to jest to, co jest najważniejsze do osiągnięcia poprawy. On służy poprawie. Gdybyśmy go nie mieli, to nic by nas nie zdyscyplinowało do tego, aby to zadanie zrealizować na pewnym poziomie i w konsekwencji osiągnąć cel/priorytet. Wrócę tutaj do przykładu rodziny, która buduje dom. Jednym z jej zadań będzie np. jego wykończenie i ta rodzina określa, że potrzeba jej na to np. 100 tys. i te 100 tys. to jest właśnie miernik wraz z wartością oczekiwaną. Gdyby ta rodzina postawiła tylko zadanie wykończyć dom bez określenia kwoty oszczędności, czyli miernika, nie byłoby to racjonalne.
Widzę, że bardzo zależy Pani, aby „odczarować” mierniki i pokazać znaczenie tych przypisanych do zadań priorytetowych.
Tak, bardzo zależy mi na tym, aby przekonać policjantów do zrozumienia znaczenia mierników dla rozwoju organizacji. Chcę, aby wiedzieli, po co to robią, byli przekonani, że ma to sens, że nie jest to statystyka dla niej samej. Mierników w Policji jest dużo, bo oprócz tego, że są przy zadaniach priorytetowych Komendanta Głównego Policji, to swoje mogą mieć komendanci wojewódzcy i są też mierniki wynikające z innych zobowiązań. Chcę jednak podkreślić, że wszystkich zadań priorytetowych w obszarach działania KWP/KSP jest około trzydziestu, w tym połowa jest realizowana tylko na poziomie KWP/KSP i służy doskonaleniu warunków i organizacji służby. Pozostałe zadania priorytetowe są rozłożone na wszystkie służby, a w ich ramach na obszary.
W konsekwencji policjant patrolu ma jedno zadanie, do którego jest przypisany jeden miernik, policjant zabezpieczający mienie pochodzące z przestępstw – jedno zadanie i jeden miernik, policjant z obszaru zwalczania przestępczości narkotykowej jedno zadanie, którego poziom realizacji ocenia jeden miernik. Wprawdzie policjanci ruchu drogowego mają dwa zadania priorytetowe do realizacji, ale obszar bezpieczeństwa na drogach jest szczególny, ze względu na bezpośrednie i bardzo realne zagrożenie dla życia i zdrowia. Mam nadzieję, że jest to racjonalne i zrozumiałe, a policjanci zauważą szerszy kontekst swojej służby i swój udział, swoją cegiełkę w realizacji priorytetów Komendanta Głównego Policji.
Do rąk policjantów trafia dużo różnego rodzaju dokumentów. Niechętnie je czytają, bo papierologia jest ich udręką. Jak przekonać ich do tego, że priorytety to nie jest kolejny z nich?
Powiedziałam już dużo na temat znaczenia priorytetów jako celów strategicznych dla rozwoju Policji, z korzyścią dla społeczeństwa i samych policjantów i pracowników Policji. Nie mogę pominąć drugiej niezmiernie ważnej kwestii – sposobów powstawania priorytetów. Zdaję sobie sprawę, że są osoby, które mogą uważać priorytety Komendanta Głównego Policji za dokument wytworzony na Puławskiej w Warszawie, przez urzędników oderwanych od pracy w tzw. terenie. Nic bardziej mylnego. Priorytety i przypisane do nich zadania opracowuje się podczas kompleksowej diagnozy Policji, w którą zaangażowani są policjanci i pracownicy na wszystkich szczeblach.
Założeniem diagnozy, która jest podstawą tworzenia priorytetów, jest: nic o nas bez nas?
Tak. Diagnoza to proces bardzo złożony, angażujący policjantów i pracowników Policji reprezentujących wszystkie służby, na każdym poziomie funkcjonowania Policji. Odbywa się z udziałem przedstawicieli komend wojewódzkich Policji, miejskich i powiatowych, szkół policyjnych, komórek organizacyjnych KGP, Akademii Policji w Szczytnie, CBŚP, BSWP, CBZC, BOA, CLKP. Cały proces koordynuje Gabinet Komendanta Głównego Policji, gdzie określa się standardy i poszczególne kroki realizacji diagnozy, a potem weryfikuje ich poprawność.
Zaangażowanie tylu osób pokazujących Policję, jej problemy i potrzeby z różnych perspektyw na podstawie standardów badań i analiz jest istotne – dla policjantów i pracowników Policji, bo priorytety to nasza wspólna sprawa i chcemy mieć wpływ na ich treść, oraz dla wszystkich podmiotów kontrolujących. Dzięki kompleksowej diagnozie nikt nie może nam zarzucić, że usiadło kilka osób i na podstawie kilkugodzinnej rozmowy zaproponowało Komendantowi Głównemu Policji cele strategiczne.
Na czym polega i jak przebiega proces diagnozy?
Diagnozę, która jest podstawą zatwierdzonych 30 grudnia 2025 r. przez Komendanta Głównego Policji priorytetów, rozpoczęliśmy na początku czerwca ubiegłego roku. Dotyczyła wnętrza Policji oraz jej otoczenia. Wewnątrz Policji diagnozowaliśmy słabe i mocne strony w ponad stu obszarach. W ramach służby prewencyjnej braliśmy pod uwagę: dzielnicowych, RD, wykroczenia itd., służby kryminalnej: przestępczość narkotykową, odzyskiwanie mienia, handel ludźmi, poszukiwania itd., służby logistycznej: transport, nieruchomości, systemy informatyczne, fundusze pomocowe, szkolenia i dobór do służby itd. W każdym z obszarów doświadczeni policjanci i pracownicy wskazywali słabe i mocne strony w czterech zakresach, tj. regulacjach prawnych, sposobach realizacji zadań; zasobach materialnych i niematerialnych, w tym kompetencjach oraz współpracy wewnątrz organizacji i z podmiotami zewnętrznymi, np. MSWiA oraz innymi resortami, służbami, policjami innych państw.
W bliższym i dalszym otoczeniu Policji zrealizowaliśmy badanie PEST – analizowaliśmy czynniki polityczno-prawne, ekonomiczne, socjokulturowe oraz technologiczne, które mają wpływ na funkcjonowanie Policji. Wskazywaliśmy szanse i zagrożenia dla Policji. Istotne jest to, że diagnozę przeprowadziliśmy na takich samych zasadach – zarówno na centralnym poziomie funkcjonowania Policji odpowiedzialnym za jej zarządzanie, jak i lokalnym, gdzie służy się / pracuje się bezpośrednio dla społeczeństwa.
Chcę podkreślić, że wszystkie zdiagnozowane słabe i mocne strony oraz szanse i zagrożenia mają podstawę w źródłach, takich jak strategie bezpieczeństwa, programy bądź diagnozy rządowe, akty prawne, ustawy i rozporządzenia ministra, badania społeczne, doświadczenia własne policjantów i pracowników Policji reprezentujących ponad 100 badanych obszarów.
Bardzo cennym źródłem są doświadczenia policjantów pionów: prewencji i kryminalnego z komend miejskich i powiatowych. Koordynatorzy badań opinii z KWP/KSP przeprowadzili tam, na potrzeby określenia priorytetów, wywiady indywidualne. Pytali o to, co najbardziej ich boli i jakie mają propozycje rozwiązań, czego oczekują. W każdym obszarze funkcjonowania Policji oraz w jej otoczeniu, oprócz oceny stanu obecnego, były określane propozycje zmian, rozwiązań, które mogą zapewnić Policji rozwój.
Jak już zebraliście informacje ze wszystkich szczebli funkcjonowania Policji, co było dalej, w jaki sposób przełożyły się one na zakres obowiązujących priorytetów?
Wszystkie zebrane materiały zostały przeanalizowane przez przedstawicieli Gabinetu KGP oraz ekspertów z komórek merytorycznych Komendy Głównej Policji i zgodnie z ich odpowiedzialnością i kompetencjami. Słabe i mocne strony, na podstawie częstości wskazań, zostały uszeregowane od najważniejszej do najmniej ważnej dla Policji jako organizacji.
Ten kompleksowy materiał był podstawą opracowania propozycji zadań priorytetowych. Stało się to podczas trzydniowych warsztatów z udziałem przedstawicieli komend wojewódzkich Policji, szkół policyjnych, komórek organizacyjnych KGP, Akademii Policji w Szczytnie, CBŚP, BSWP, CBZC, BOA, CLKP. Odbyły się one w połowie listopada 2025 r. Wypracowane podczas warsztatów i późniejszych szczegółowych konsultacji z komórkami merytorycznymi propozycje zadań zostały zwartościowanie przez członków Zespołu ds. Planowania Strategicznego i Sprawozdawczości w Policji, któremu przewodniczy pierwszy zastępca Komendanta Głównego Policji nadinsp. Roman Kuster.
W wyniku wartościowania przygotowano propozycję najistotniejszych, bo najwyżej ocenionych zadań priorytetowych. Kolejnym krokiem było sformułowanie, na podstawie ich zakresu, propozycji priorytetów i przypisanych do nich zadań na lata 2026–2028. Przekazano te propozycje do oceny i dalszego procedowania nadinsp. Romanowi Kusterowi, który po analizie materiału z pozostałymi zastępcami KGP przedłożył je Komendantowi Głównemu Policji.
Nad wskazaniem priorytetów pracuje miesiącami wielu ludzi. Ich oceny dokonuje zespół kierowany przez pierwszego zastępcę Komendanta Głównego Policji. Ostateczne zdanie należy do szefa formacji, który widzi całą organizację, jest za nią odpowiedzialny i decyduje o finalnym kształcie priorytetów.
Co najbardziej boli na dole?
Z wywiadów przeprowadzonych wśród policjantów wynika, że są to: nadmierna biurokracja, „bariery techniczne”, braki kadrowe, krzywdzące i nierówne traktowanie policjantów w przypadku skarg na nich, nieustanna zmienność grafików, systematyczne dokładanie nowych obowiązków i zadań.
A jakie są tam potrzeby?
Te najpilniejsze dotyczą podstawowych narzędzi w służbie / pracy, które według nich powinny być już dzisiaj w standardowym wyposażeniu. Policjanci wskazują na potrzebę sukcesywnej wymiany sprzętu na nowszy, konieczność doposażenia w radiowozy, terminale mobilne, nowoczesne, niezawodne radiostacje, systemy nawigacyjne, tasery. Chcą zintegrowania systemów informatycznych, elektronicznego obiegu dokumentów – tam, gdzie nie został jeszcze wprowadzony.
Świat się zmienia, nasz kraj też, oczekiwania wobec Policji wzrastają, więc to zrozumiałe, że policjanci też chcą służyć w godnych warunkach. Musimy im to sukcesywnie zapewniać. Dlatego jeden z priorytetów Komendanta Głównego Policji na lata 2026–2028 brzmi: Zwiększenie efektywności działań Policji poprzez wdrażanie nowoczesnych rozwiązań technologicznych i zarządczych.
Priorytety Komendanta Głównego Policji, przygotowane na podstawie pogłębionej diagnozy, dają też kierownictwu zweryfikowane podstawy do rozmów o potrzebach formacji. Priorytety są także argumentem dla Komendanta Głównego Policji do negocjacji o lepsze warunki dla Policji, bo tylko mając lepsze warunki, możemy lepiej służyć społeczeństwu.
Dziękuję za rozmowę.
Priorytety Komendanta Głównego Policji na lata 2026–2028
I. Doskonalenie działań Policji na wypadek wystąpienia sytuacji kryzysowych.
II. Wzmacnianie bezpieczeństwa społeczności lokalnej poprzez zapobieganie i zwalczanie kluczowych rodzajów przestępstw.
III. Optymalizacja działań Policji w obszarze zwalczania przestępczości zorganizowanej, transgranicznej i popełnianej w cyberprzestrzeni.
IV. Wzmocnienie zdolności Policji do ochrony społeczeństwa w dynamicznie zmieniającym się otoczeniu poprzez profesjonalizację kadry funkcjonariuszy i pracowników Policji.
V. Zwiększenie efektywności działań Policji poprzez wdrażanie nowoczesnych rozwiązań technologicznych oraz zarządczych.
