Procedury bezpieczeństwa (lipiec 2011)

Przygotowania do Turnieju Finałowego Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 trwają. Wymagają zapewnienia bezpieczeństwa obiektów sportowych, zapewnienia porządku publicznego i wysokiego standardu obsługi imprezy. Działania wszystkich służb będą dążyć do minimalizowania wszelkich zagrożeń. Co jednak w sytuacji nieprzewidzianej, kiedy zagrożenie pojawia się bez ostrzeżenia i staje się realne, a rozwój wydarzeń w trakcie trwającej imprezy podąża w niewłaściwym kierunku?

W ramach przygotowań do EURO 2012 niezbędne jest wyposażenie służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo całej imprezy w wiedzę i kompetencje z zakresu sytuacji kryzysowych oraz procedur ewakuacyjnych, a także zaopatrzenie ich w praktyczne umiejętności pozwalające na skuteczne reagowanie w sytuacjach zagrożenia życia lub zdrowia uczestników.

PLANY AWARYJNE

Do grupy podstawowych instrumentów pozwalających minimalizować straty związane z wystąpieniem sytuacji zakłócającej przebieg rozgrywek, zapewniających ochronę uczestników i jak najszybszy powrót do normalnego funkcjonowania należą plany awaryjne, stanowiące element zarządzania kryzysowego. Katastrofalne skutki może mieć brak takich planów i związanych z nimi procedur postępowania w sytuacjach awaryjnych lub nieznajomość czynności koniecznych do skoordynowanego wykonania przez odpowiednie służby w przypadku okoliczności wpływających negatywnie na poziom bezpieczeństwa, w tym incydentów związanych z tłumem wewnątrz obiektu.

Przygotowanie obiektu sportowego do ochrony publiczności wymaga wielu prac, w tym m.in. stworzenia procedur obsługi zdarzeń rutynowych, oraz opracowania, wdrożenia oraz późniejszego utrzymywania planów awaryjnych na wypadek poważnych zagrożeń bezpieczeństwa publicznego. Chwilowa lub stała utrata, w wyniku wystąpienia określonego zdarzenia, możliwości kontynuowania rozgrywek piłkarskich w sposób wpływający na bezpieczeństwo życia lub zdrowia uczestników wymaga niezwłocznego wykonania skoordynowanych działań zgodnie z planami awaryjnymi. Należy przy tym pamiętać, że w sytuacji, w której zagrożone jest życie i zdrowie ludzkie, podstawą planów awaryjnych będą procedury ratownicze wymagające współpracy stewardów z odpowiednimi służbami publicznymi (Policja, straż pożarna) i ratownictwa medycznego.

CO MOŻE SIĘ ZDARZYĆ?

Rozpatrując sytuacje kryzysowe związane z obiektami sportowymi, należy wziąć pod uwagę wystąpienie czynników prowadzących do sparaliżowania funkcjonowania stadionu. Przykładami takich zdarzeń są wszelkiego rodzaju kataklizmy (np. powódź), awarie i wypadki, które uniemożliwiają dostęp do obiektu lub powodują jego uszkodzenie. Wreszcie zjawiska o charakterze masowym, takie jak pandemia, wpływające lub mogące wpłynąć na pracowników organizatorów imprezy i samych jej uczestników, stanowią źródło zagrożeń. Należy pamiętać jednak, że sytuacja kryzysowa może mieć charakter całkowicie lokalny i dotyczyć przykładowo stratowania (przygniecenia) przez tłum kibiców w części obiektu. Wystąpienie awarii może być spowodowane podłożeniem ładunków wybuchowych lub wznieceniem pożaru, czy też uszkodzeniem reflektorów lub jednego z komponentów przy nie najlepiej zaprojektowanej infrastrukturze teletechnicznej obiektu sportowego. Innym przykładem mogą być takie instalacje w pobliżu stadionu, jak stacje benzynowe czy tory kolejowe, które mogą stwarzać potencjalne zagrożenie dla dróg ewakuacyjnych ze stadionu. Nawet opanowanie nieporządku lub pożaru, który można odizolować, może wymagać uruchomienia planu awaryjnego w celu dokonania ewakuacji części kibiców.

Wystąpienie sytuacji wymagającej uruchomienia planu może wiązać się z utratą dostępności pewnych zasobów, które muszą być wykorzystane przy jego realizacji. Jeden z przykładów to utrata części personelu niezbędnego do wykonania określonych działań. Uniknięcie ryzyka związanego z porażką realizacji planu w sytuacji, w której nastąpi utrata krytycznych zasobów (ludzi), wymaga przypisywania co najmniej dwóch osób do każdego z zadań realizowanych w ramach planu w taki sposób, aby się dublowały. W przypadku nieobecności jednej z nich druga jest w stanie realizować przypisane jej procedury. Należy przy tym pamiętać o takim planowaniu i przydziale zasobów do poszczególnych działań, aby nie doprowadzić do sytuacji, w której osoba wyznaczona do zastępowania kogoś innego jest jednocześnie przypisana do innych działań w czasie sytuacji kryzysowej.

CO WPŁYWA NA SKUTECZNOŚĆ?

Proces opracowywania planów awaryjnych na potrzeby rozgrywek piłkarskich powinien uwzględniać wiele elementów wpływających docelowo na skuteczność realizacji planu w sytuacji kryzysowej. Podstawowy jest czynnik stresu, który może pojawić się podczas wykonywania działań w ramach planu awaryjnego w warunkach niesprzyjających koncentracji. Sposób opracowania takiego planu, zawierający spójne, przejrzyste i jednoznaczne opisy działań bazujące na zdefiniowanych priorytetach wraz ze wskazaniem niezbędnych do tego zasobów umożliwiających ich łatwe wykorzystanie, amortyzuje negatywne skutki stresu oraz sprzyja efektywności realizacji procedur objętych planami.

Należy jednak pamiętać, że odpowiednio przejrzysty opis działań nie gwarantuje sukcesu w opanowaniu sytuacji kryzysowej. Konieczne jest praktyczne zapoznanie się osób zaangażowanych z procedurami, czyli testy planów awaryjnych. Niedopuszczalne jest zarządzanie kryzysowe ograniczone do napisania planów awaryjnych. Działania edukacyjne związane z testowaniem planów awaryjnych często wskazują ich niedoskonałości, a tym samym pozwalają na weryfikację poprawności realizacji opracowanych procedur i wprowadzenie korekt. Podejście takie stanowi doskonałą metodę treningu pozwalającą na przygotowanie wszystkich zaangażowanych podmiotów do wystąpienia sytuacji kryzysowej. Cały proces utrzymania planów awaryjnych powinien być związany z zarządzaniem zmianami, a każde wystąpienie zmiany wpływającej na zapisy planu powinno być związane z weryfikacją i ewentualną aktualizacją jego treści. Przyjmuje się, że opracowanie skutecznych planów awaryjnych wymaga aktywnego udziału osób docelowo wyznaczonych do realizacji procedur kryzysowych.

Kolejnym czynnikiem determinującym sprawność realizacji planu jest właściwa komunikacja, jako element wymiany informacji pomiędzy osobami zaangażowanymi w realizację procedur kryzysowych, w celu zapewnienia odpowiedniej współpracy i kontroli podejmowanych działań. Istotną rolę odgrywają tutaj wszelkie techniki i narzędzia wspomagające tego typu operacje, w tym cyfrowe systemy łączności radiowej zapewniające koordynację funkcjonowania i niezakłóconą współpracę służb i organizatorów imprez.
Elementem wpływającym na skuteczność realizacji planu w sytuacji kryzysowej jest również czas, w jakim powinny zostać wykonane poszczególne działania w ramach procedur. Informacje te są przydatne podczas testowania planu awaryjnego i sprawdzania, czy spełnia on przyjęte założenia. Przykładowo, nieuwzględnienie faktu specyficznego zachowania tłumu w sytuacjach kryzysowych może powodować, że opróżnienie stadionu potrwa dłużej, niż oczekiwano. W założeniach planu należy uwzględnić sytuację, w której ludzie zignorują sygnał do ewakuacji, na przykład alarm pożarowy, albo będą próbowali ustalić jego przyczynę, a dopiero, gdy uznają sytuację za poważną, podejmą działania. Komunikat o potrzebie ewakuacji powinien być przekazany, jak tylko zajdzie taka potrzeba i zanim warunki staną się bardzo trudne.

CZŁONKOWIE SŁUŻB

Prowadzone przez odpowiednie organy bezpieczeństwa państwa działania prewencyjne, a także zastosowane rozwiązania w zakresie zabezpieczenia stadionów i bezpieczeństwa obywateli oraz porządku publicznego mają minimalizować ryzyka mogące w jakikolwiek sposób zakłócić przebieg rozgrywek piłkarskich podczas UEFA EURO 2012™. Ze względu na fakt, że nie jest możliwe przewidzenie wszystkich sytuacji i zidentyfikowanie wszystkich zagrożeń, zachodzi konieczność przygotowania służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo imprezy do stosowania procedur ewakuacyjnych w sytuacji kryzysowej. Wszystkie osoby zaangażowane w realizację takich procedur powinny znać swoją rolę i przewidziany system ewakuacji dla danego obiektu, w tym drogi dostępu awaryjnego dla służb ratowniczych, sposób oznakowania dróg ewakuacyjnych oraz system kontroli ruchu w obiekcie. Członkowie służb porządkowych i informacyjnych znajdujący się w obrębie obiektu, którzy nie pełnią żadnej roli w procedurach ewakuacyjnych, również muszą wiedzieć, co mają robić w sytuacji zagrożenia.

Marek Doliński
manager ds. bezpieczeństwa Turnieju EURO 2012 w Polsce
e-mail: marek.dolinski@euro2012.com

kom. dr inż. Andrzej Machnacz, Komenda Główna Policji
e-mail: a.machnacz@policja.gov.pl
web: sites.google.com/site/machnaczandrzej/


Podstawowe wymagania dotyczące tworzenia i zawartości planów awaryjnych:

* Przed przystąpieniem do opracowania planu należy określić i przeanalizować założenia, na których podstawie będą tworzone procedury ewakuacyjne, angażowane zasoby i określane priorytety.

* Plan awaryjny powinien obejmować wszystkie dające się rozsądnie przewidzieć zagrożenia i ich skutki, a także wszystkie etapy działania i zaangażowanie wszystkich podmiotów docelowo uczestniczących w jego realizacji.

* Każdy plan i związane z nim procedury powinny być przygotowane w sposób spójny przez zapewnienie wzajemnej zgodności pomiędzy wszystkimi rodzajami informacji w nim umieszczonych, jak i brak logicznych sprzeczności pomiędzy danymi zawartymi we wszystkich załączonych procedurach oraz we fragmentach tego samego planu.

* Każdy plan i związane z nim procedury powinny być przygotowane w sposób kompletny poprzez pełne, bez wyraźnych, ewidentnych braków, przedstawienie listy działań do wykonania, obejmującej rozpatrywane sytuacje kryzysowe.

* Struktura planu powinna uwzględniać czytelny i zrozumiały podział na rozdziały, podrozdziały i sekcje, z zachowaniem spójnej formy i sposobu pisania, również dla poszczególnych procedur w nim zawartych.

* Poszczególne opisy działań powinny być jednoznaczne i przejrzyste, napisane zrozumiałym językiem, pozbawione cech hermetyczności i uwzględniające okoliczności, w których będą wykorzystywane (stres).

* W planie powinien znaleźć się opis zasobów niezbędnych do zrealizowania określonych procedur ewakuacyjnych, w tym sposób ich pozyskania i metoda zastępowania w razie niedostępności któregoś z nich.

* W planie powinien znaleźć się opis komunikacji wewnętrznej i zewnętrznej, a także wskazanie osoby odpowiedzialnej za tego typu kontakty.

* Plan awaryjny powinien uwzględniać zaangażowanie i współpracę wszystkich podmiotów przez konkretne określenie ich roli, jaką będą odgrywali przy uruchamianiu procedur kryzysowych.

* Procedury ewakuacyjne planu awaryjnego powinny uwzględniać i szczegółowo opisywać synchronizację działań zaangażowanych podmiotów w oparciu o mechanizmy skutecznej komunikacji.

* Każdy plan powinien być poddawany okresowym przeglądom, w celu zidentyfikowania i wyeliminowania potencjalnych niezgodności, a także wprowadzenia zmian, np. związanych z przypisaniem osób do poszczególnych działań na skutek fluktuacji kadrowej.

* Każde działanie opisane w planie powinno mieć przypisanego właściciela, w celu określenia odpowiedzialności za jego wykonanie.

* Plan powinien być w miarę elastyczny, w celu zapewnienia możliwości stosowania go w różnych sytuacjach i wykorzystywania kreatywnych oraz innowacyjnych sposobów rozwiązywania problemów.

* W planie powinny być uwzględnione zasady działania obiektu sportowego w sposób ograniczający ryzyko nieskutecznego zrealizowania procedur ewakuacyjnych.

* Proces przygotowania do realizacji planu powinien uwzględniać edukację osób zaangażowanych w jego wykonanie.

A
A+
A++
Powrót
Drukuj
PDF
Powiadom
Ocena: 0/5 (0)