Dopłaty do wypoczynku – każdy sobie? (Nr 97 / 04.2013)

Niby prosta rzecz – dopłata do wypoczynku dla funkcjonariuszy – a jednak, jak pokazuje życie, także w tej kwestii interpretowanie przepisów może być diametralnie odmienne. Różnice dotyczą nie tylko sytuacji, gdy zainteresowany dopłatą ma inne zdanie, niż mający się wywiązać ze świadczenia pracodawca. Widać je również w podejściu do przepisów komórek organizacyjnych zajmujących się dopłatami – zależnie od jednostki/województwa.

Przykładem sprawa czytelnika, który napisał do nas list z prośbą o interwencję.

NIE WCZEŚNIEJ NIŻ... PRZED UPŁYWEM?

Fragmenty listu: „W dniu 7 XII 2012 roku (...) złożyłem wniosek o przyznanie mi dopłaty do wypoczynku za rok 2011 (urlop za ten rok policjant wykorzystał w dniach 7–11 VII i 29 VIII–23 IX – przyp. PK.). Wniosek mój wpłynął 11 XII 2012 roku. (...) 18 grudnia 2012 roku wniosek ten został mi odesłany (...) wraz z pismem (...) informującym mnie, że: mając na względzie obowiązujące uregulowania prawne w tym zakresie brak jest podstaw do naliczenia dopłaty do wypoczynku za 2011 rok na podstawie złożonego przez Pana wniosku (...), ubiegając się o dopłatę do wypoczynku za 2011 rok wniosek należało złożyć przed upływem 2011 roku”.

Czytelnik odwołał się do naczelnika wydziału inwestycji i remontów swojej komendy wojewódzkiej, prosząc jednocześnie o podanie podstawy prawnej. Jest nią Rozporządzenie MSWiA z 4 marca 2002 roku w sprawie rodzaju i zakresu świadczeń socjalnych i bytowych przysługujących policjantom i członkom ich rodzin, mówiące, że:

„(...) wniosek o przyznanie dopłaty do wypoczynku można składać nie wcześniej niż:

1) po dokonaniu opłaty lub przedpłaty za korzystanie przez policjantów lub uprawnionych członków ich rodzin z wczasów, innych form zorganizowanego lub indywidualnego wypoczynku, za pobyt na leczeniu sanatoryjnym, w placówkach leczniczo sanatoryjnych, rehabilitacyjno szkoleniowych oraz leczniczo opiekuńczych, a także za korzystanie z usług turystycznych, których czas trwania, wraz z podróżą, obejmuje co najmniej 7 dni;

2) na 30 dni przed:
a) dniem rozpoczęcia urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze co najmniej 14 kolejnych dni kalendarzowych albo takiej części urlopu, którego wymiar łącznie z dotychczas wykorzystanym urlopem osiągnie 14 dni kalendarzowych w roku, za który przysługuje dopłata do wypoczynku, albo
b) zwolnieniem ze służby, albo
c) upływem danego roku kalendarzowego, jeżeli nie zaistniały okoliczności wymienione w pkt. 1 lub 2 lit. a i b”.
W odpowiedzi na odwołanie czytelnik został poinformowany, że: „(...) Ustawodawca określił czas, w jakim policjant może złożyć wniosek, ubiegając się o wypłatę świadczenia. Na szczególną uwagę zasługuje zapis par. 2 ust. 3 pkt 2 lit. c (...), gdzie ustawodawca określa ostateczny czas, w którym policjant powinien złożyć wniosek o wypłatę dopłaty do wypoczynku tzw. gratyfikacji urlopowej za dany rok kalendarzowy. (...) wniosek o dopłatę do wypoczynku mógł Pan złożyć na 30 dni przed rozpoczęciem urlopu lub też przed upływem 2011 roku. Mając na uwadze powyższe, brak jest podstaw do naliczenia dopłaty do wypoczynku za 2011 rok”.

KOLIZJA PRZEPISÓW?

Czytelnik nie dał jednak za wygraną – ponownie fragment jego listu: „W toku analizy przepisów prawnych istniejących w tej materii oraz w oparciu o konsultacje i ustalenia z innymi jednostkami Policji na terenie kraju ustaliłem, że świadczenie dopłata do wypoczynku w takim jak mój przypadku w innych jednostkach Policji poza garnizonem (...) jest wypłacane policjantom i nie ma przepisów prawnych uniemożliwiających wypłacenie mi tego świadczenia. Powoływanie się na niemożność wypłaty należnego mi świadczenia za rok 2011 w roku 2012 pozostaje również w sprzeczności z art. 107 ustawy z 6 kwietnia 1990 roku o Policji, mówiącym o 3-letnim terminie przedawnienia roszczeń z tytułu uposażenia i innych należności pieniężnych. (...) Mam nadzieję, że opisany przeze mnie przypadek przyczyni się do wypracowania przez KGP wspólnego stanowiska i UJEDNOLICENIA przepisów prawnych określających w sposób jasny i czytelny zasady wypłaty tej należności”.
Ponieważ w podobnych sprawach już się do nas zwracano, pora więc na zbadanie, czy zachodzi tu kolizja przepisów i rozporządzenie MSWiA stoi w sprzeczności z przepisami ustawy o Policji i wynikające stąd niejasności dają możliwość różnej interpretacji czasu, w którym policjant może złożyć wniosek o dopłatę do wypoczynku?

ROZPORZĄDZENIE OKREŚLA JEDYNIE DATĘ POCZĄTKOWĄ

Z takim pytaniem zwróciliśmy się do Biura Prawnego KGP; oto odpowiedź radcy prawnego Adama Pardy:

„(...) Rozporządzenie nie określa granicy, kiedy możliwość ubiegania się o dopłatę do wypoczynku wygasa. Rozporządzenie określa jedynie datę początkową, od której można składać wnioski o dopłatę do wypoczynku. Prosta reguła wykładni prawa w postaci wnioskowania a fortiori pozwala na przyjęcie tezy, że skoro wniosek o dopłatę do wypoczynku można złożyć nie wcześniej niż..., to tym bardziej można go złożyć później. Wnioskowanie o dopłatę ma najczęściej miejsce po wykorzystaniu urlopu. Zatem, w mojej ocenie, twierdzenie, że wniosek o dopłatę należy złożyć najpóźniej do końca roku kalendarzowego, w którym policjant wykorzystał urlop, nie znajduje potwierdzenia w obowiązujących przepisach oraz nie sposób go wywieść z ogólnie przyjętych reguł wykładni prawa (wyróżnienie – PK). Na potwierdzenie zwracam uwagę na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 listopada 2009 r. III SA/Kr 324/2009 LexPolonica nr 2303902 http://orzeczenia.nsa.gov.pl: Przepisy przewidują określony termin, w ciągu którego policjant powinien wystąpić z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej, a jeżeli można taki termin określić, to jaki jest jego charakter, czy jest to termin materialnoprawny, czy procesowy, a tym samym, jakie skutki następowałyby w przypadku jego uchybienia. Zarówno ustawa o Policji, jak i rozporządzenie wykonawcze nie określają terminu w formie dni, tygodni, miesięcy, czy lat, w ciągu którego policjant może wystąpić z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej. Takiego terminu nie ma również w przypadku występowania z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przydziału lokalu, czy też w sprawie przyznania równoważnika. Stąd też zdaniem Sądu w świetle obowiązującego stanu prawnego brak podstaw prawnych do formułowania poglądu, że wniosek o przyznanie prawa pomocy finansowej powinien być złożony w określonym czasie liczonym np. od daty uzyskania pozwolenia na budowę.

Kwestia przedawnienia roszczenia o dopłatę do wypoczynku jest bardziej dyskusyjna. W art. 107 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji ustalono zasadę, zgodnie z którą wszelkie roszczenia z tytułu uposażenia, świadczeń pieniężnych i innych należności wynikających z faktu wykonywania służby przedawniają się po upływie trzech lat od daty, kiedy stały się wymagalne. Rozdział nr 9 ustawy o Policji, który dotyczy problematyki uposażeń, świadczeń pieniężnych i innych należności pieniężnych nie wymienia dopłaty do wypoczynku jako samodzielnej należności pieniężnej. Analiza pozostałych przepisów ww. rozdziału prowadzi do wniosku, że przepis art. 107 ustawy o Policji dotyczy wszelkich należności pieniężnych wymienionych w ustawie o Policji oraz w aktach wykonawczych. Osobiście nie zgadzam się z wyrokiem NSA z dnia 14 lipca 2011 r., I OSK 450/11, który to wykluczył stosowanie art. 107 do innych niż w nim wymienione należności, albowiem nie może istnieć roszczenie, które nie ulega przedawnieniu. To, czy określone roszczenie się nie przedawnia, określają przepisy prawa powszechnie obowiązującego. Dla przykładu roszczenie o wydanie nieruchomości nigdy się nie przedawnia. Za uznaniem szerszej wykładni, niż wynika to z treści art. 107, przemawiają względy celowościowe i słusznościowe. Ponadto rozporządzenie określa datę, od kiedy powinno biec przedawnienie – pierwszy dzień po upływie trzydziestu dni od daty złożenia wniosku. Nie istnieją również żadne uzasadnione powody, aby uznać dopłatę do wypoczynku za prawo podmiotowe o charakterze cywilnoprawnym. Dopłata do wypoczynku to prawo podmiotowe, które powstaje w związku ze służbą oraz ziszczeniem się zdarzeń określonych w przepisach wykonawczych wydanych w oparciu o przepis zawarty w tzw. ustawie pragmatycznej. Dlatego też uważam, że ustawa o Policji nie zawiera roszczeń pieniężnych, które nie ulegałyby przedawnieniu. Roszczenie o wypłatę dopłaty do wypoczynku przedawnia się po upływie trzech lat od daty, kiedy powinna nastąpić wypłata (wyróżnienie – PK).

Zapytaliśmy również w Wydziale Rozliczeń Biura Finansów KGP, jak w praktyce rozstrzygane są w biurze przypadki podobne do opisanego przez czytelnika. Okazało się, że praktyka pokrywa się z cytowaną opinią prawną.

Opinia i praktyka prezentowane przez biura KGP nie są wiążące dla postępowania urzędników w jednostkach terenowych, acz w wielu przyjęty jest identyczny tok rozumowania.

PRZEMYSŁAW KACAK
przemyslaw.kacak@policja.gov.pl

A
A+
A++
Wstecz
Drukuj
PDF
Powiadom znajomego
Ocena: 0/5 (0)